محتواي برنامه
كتابخانه (محتويات)
در اين قسمت، فهرست كتابها و مقالههاي موجود درباره امام حسين(ع) را كه شامل 750 كتاب و مقاله به زبان فارسي و عربي است، مشاهده كنيد. با كليك بر روي عنوان كتاب يا مقاله مشخصات مربوط به آن را ملاحظه خواهيد كرد. همچنين ميتوانيد با دوبار كليك كردن بر روي عنوان كتاب، فهرست آن كتاب را مشاهده كنيد كه با انتخاب هر فهرست، محتويات آن نيز نمايش داده ميشود.
محتويات، در 9 بخش به صورت ذيل ارائه شده است:
-تاريخ زندگاني و قيام امام حسين(ع) شامل 141 جلد كتاب و 125 مقاله؛
-سيره امام حسين(ع) شامل 33 جلد كتاب و 100 مقاله؛
-فضائل امام حسين(ع) در بردارنده 21 جلد كتاب و 35 مقاله؛
-سخنان امام حسين(ع) شامل 21 جلد كتاب و 15 مقاله؛
-امام حسين(ع) در ادبيات فارسي مشتمل بر 6 جلد كتاب و 14 مقاله؛
-عاشورا امام حسين(ع) شامل 25 جلد كتاب و 90 مقاله؛
-مقاتل امام حسين(ع) شامل 29 جلد كتاب و 3 مقاله.
همچنين اين نرمافزار به ارائه 90 جلد كتاب و مقاله در مباحث گوناگون درباره امام حسين(ع) پرداخته است.
فهرستگان
در اين قسمت، فهرستي از عناوين كليه كتابهايي كه در مورد امام حسين(ع) ميباشد، به ترتيب حروف الفبا نمايش داده ميشود.
جستجو
با توجه به كليدهاي در نظر گرفته شده، تنظيمات مورد نياز براي جستجو را انجام دهيد.
كجا جستجو شود: ميتوانيد مشخص كنيدكه در عناوين و فهرستها، در متنها، يا در زيرنويسها و يا اينكه در تمامي موارد فوق جستجو را انجام دهيد.
چگونه جستجوشود: اين قسمت را با يك مثال شرح ميدهيم؛ كلمه سجاد را در نظر بگيريد.
جستجوي ريشهاي: در متن، فهرست يا زيرنويسها با توجه به انتخابي كه در قسمت «كجا جستجو شود» مشخص كردهايد، تمامي عباراتي را كه شامل كلمه سجاد باشد را برميگرداند.
جستجو با پيشوند: در اين قسمت امكان جستجوي كلمه با پيشوند وجود دارد. مطابق مثال، عباراتي را كه مشتمل بر كلمه «السجاد» ميباشند، برميگرداند؛ به بيان ديگر، چون «ال» فاصله (space) در انتهاي كلمه سجاد قرار گرفته، به عنوان پسوند اين كلمه در نظر گرفته ميشود.
جستجوي با پسوند: در اين قسمت امكان جستجوي كلمه با پسوند وجود دارد. از اينرو، عباراتي را كه شامل كلمه «سجاديه» ميباشند، برميگرداند؛ چون «يه» بدون فاصله (space) در انتهاي كلمه سجاد قرار گرفته، به عنوان پسوند اين كلمه در نظر گرفته ميشود.
جستجوي دقيق: عيناً كلمهاي را كه وارد ميكنيد، جستجو ميكند؛ مطابق مثال، عيناً عباراتي را كه دربردارنده كلمه «سجاد» ميباشند، برميگرداند.
تعيين گروههاي جستجو: با انتخاب گزينه تعيين گروههاي جستجو از جعبه باز شده ميتوانيد گروه مورد نظر را انتخاب كنيد.
تعيين محدوده جستجو: در اين قسمت با انتخاب گزينه «تعيين محدوده جستجو» ميتوانيد از جعبه باز شده محدودهاي را براي جستجوي خود انتخاب نماييد.
يادداشت
با استفاده از اين قسمت و با كليك روي دكمه «يادداشت گذاري روي متن» ميتوانيد مطابق با متن انتخاب شده يادداشت مورد نظر خود را به فهرست يادداشتها اضافه كرده و يا دكمه «حذف از ليست»، يادداشت منتخب را از فهرست حذف كنيد.
در اين قسمت ميتوانيد قسمتي از متن مورد نظر را انتخاب كرده و بر روي آن يادداشت گذاري كنيد. پس از يادداشت گذاري روي قسمت مورد نظر، يك علامت پرچم در كنار آن گذاشته ميشود. بعد از انتخاب متن مورد نظر جهت يادداشت گذاري، با كليك بر روي گزينه «يادداشت گذاري روي متون» پنجرهای نمايش داده ميشود كه در آن متن انتخابي ما نمايش داده ميشود. در اين قسمت، همچنين علاوه بر متن انتخابي ميتوانيد متني را به صورت دستي تايپ كنيد و در نهايت با فشردن يك دكمه، عمل يادداشت گذاري انجام ميشود و اين يادداشت به فهرست يادداشتها اضافه ميشود. همچنين ميتوانيد متن را با زدن دكمه تحت يك فايل متني بر روي رايانه خود ذخيره كنيد.
چنانچه بخواهيد يادداشت ايجاد شده را حذف كنيد، بر روي گزينه «حذف از ليست» كليك كنيد.
فيشبرداري
در اين قسمت با كليك بر روي دكمه «فيش برداري متن انتخابي» ميتوانيد متن مورد نظر را به شرح فيش اضافه كرده و با انتخاب دكمه «حذف از ليست» نيز فيش انتخاب شده را حذف كنيد.
مطلوبها
«مطلوبها»، يكي از قسمتهاي جديد برنامههاي اسلامي است. با كليك بر روي گزينه «اضافه كردن به صفحات دلخواه» ميتوانيد كتاب انتخاب شده را به فهرست كتابهاي مورد علاقه خود اضافه كرده و با دكمه «حذف از ليست» آن را از فهرست حذف نماييد.
امكانات پژوهشي و گرافيكي
وجود قابليتهاي متنوع پژوهشي نظير: علامتگذاري، نمايهزني، رنگي كردن متن در موضوعات مختلف و انتقال آن به قسمت يادداشت و يا چاپگر، از ديگر توانمنديهاي اين نرمافزار است كه توانسته است فضاي پژوهشي خوبي را براي استفاده محققان مهيا نمايد.
امكان تغيير محيط گرافيكي برنامه، نيز از ويژگيهاي منحصر به فرد برنامه است كه ذوق و هنر اصفهاني را بهخوبي نمايش ميدهد.
كاستيها و بايستههاي نرمافزار سفينه النجاه
تاريخ زندگي، سخنان، سيره و فضايل امام حسين(ع) همواره جايگاه ويژهاي داشته و نرمافزارهاي متعددي در اين زمينه توليد گرديده و به تازگي نيز نرمافزار «سفينه النجاه» در دسترس محققان قرار گرفته است. البته انتظار ميرفت اين نرمافزار بتواند پاسخگوي كاستيها و چالشهاي موجود بوده و راه تحقيق را آسانتر نمايد. در اين بخش از نوشتار با تقدير از توليد كنندگان اين برنامه به بخشي از بايستهها و كاستيهاي موجود در آن اشاره ميشود تا در نسخههاي آتي اين نرمافزار مورد توجه قرار گيرد.
1. جستجو
يكي از قابليتهاي مهم هر برنامه، موتور جستجو آن است. ويژگيهايي مانند سرعت بالا، وجود عملگرهاي استاندارد و جستجو در متون و فهرستها و همچنين تفكيك كلمات مفرد از كلمات مركب و تشخيص اينكه حروف تعيين شده يك كلمه مستقل است يا بخشي از يك كلمه است، از شاخصهاي مرغوبيت و كيفيت بالاي يك موتور جستجو به شمار ميرود. اكتفا كردن به موتور جستجو بسيار ساده، يكي از ضعفهاي عمده اين برنامه است.
2. محتويات
نرمافزار سفينه النجاه به دليل برخورداري از تنوع مطالب و دستهبندي مناسب، مجموعهاي كمنظير در نوع خود است و اين احتمال را تقويت ميكند كه طراحان اين نرمافزار نيمنگاهي نيز به نيازهاي پژوهشگران داشتهند؛ ولي انتظار ميرفت كه از كاستيها خالي بوده و از نظر ساختار مباحث و امكانات دسترسي به مطالب در حد مطلوبي باشد.
به منظور بهبود ساختار اين نرمافزار در بخش محتويات، توجه به موارد زير بايسته مينمايد:
1.نظر به اينكه بيشتر كتب موجود در برنامه داراي نسخههاي متعدد چاپي است، دسترسي به شناسنامه كامل كتاب امري ضروري به نظر ميرسد. فقدان شناسنامه، كار نشاني دهي به منابع را براي پژوهشگران با مشكل مواجه ميسازد.
2.مشخص بودن كتاب، جلد و شماره صفحه آن از موارد ضروري ميباشد كه در برنامه مورد توجه واقع شده است.
3.دسترسي به متن يك كتاب از طريق جلد و صفحه، يكي از امكانات مورد نياز هر پژوهشگر بوده كه دسترسي او را به متن مورد نيازش امكان ميبخشد.
4.جستجو در فهرست كتب و مؤلفان از موارد ضروري در امر پژوهش بوده كه در برنامه مورد توجه قرار نگرفته است؛ به عنوان مثال، اگر كاربر بخواهد متن كتاب «آخرين ديدار» را مطالعه كند، بايد نوار پيمايش را آنقدر بالا و پايين ببرد تا به كتاب مورد نظر دست يابد؛ در حالي كه مشكل مزبور با امكان جستجو در نام كتابها و مؤلفان قابل حل است.
سخن آخر
با وجود همه مطالبي كه بيان شد، نرمافزار سفينه النجاه كتابخانه بزرگي درباره گفتار، سيره و شخصيت سيد الشهداء امام حسين(ع) است و ميتواند كمك شاياني به شناخت ابعاد زندگي آن حضرت نمايد
