بياض، پاكنويس الكترونيكى ميراث كهن اسلامى شكلگيرى پايگاه بياض امروزه استفاده از ابزارهاى جديد براى اشاعه و ارائه آراء، نظريات، افكار و اطلاعاتى كه در دست مىباشد، از اهميت ويژهاى برخوردار است و در جهانى كه لحظه به لحظه اطلاعاتى جديد توليد مىشود و توليدكنندگان در صدد ارائه آن به شكلهاى گوناگون مىباشند، وبلاگ توانسته است به عنوان يك رسانه شخصى جايگاه خوبى را در سراسر دنيا براى خود باز نمايد؛ كه رشد روزافزون اين پديده، خود گواه اين مهم است. حدود سه سال پيش به جهت علاقه وافر به دانش مخطوطات سعى نمودم تا از اينترنت در اين وادى استفاده كنم. در اولين پژوهشهاى خود متوجه اين موضوع گرديدم كه در ايران و كشورهاى غربى و اروپايى نسبت به جنبه الكترونيكى نسخ خطى اسلامى خاصه نسخ خطى شيعى توجهى نشده است. از همان زمان، انگيزه ايجاد يك پايگاه جامع شيعى در خصوص نسخههاى خطى در ذهن نگارنده نقش بست و بعد از تحقيق و تفحص در اين زمينه به اين نتيجه رسيدم كه در حال حاضر با توجه هزينه و صرف وقت و نيروى زياد براى ايجاد يك پايگاه اينترنتى جامع در باره نسخ خطى، بهترين راهكار ايجاد يك وبلاگ است و وبلاگ مىتواند به عنوان يك رسانه اثرگذار، حتى در مواردى بهتر از يك پايگاه اينترنتى، پاسخگوى نيازهاى شخصى اينجانب و محققان علوم اسلامى باشد. نخست با استفاده از پايگاه پرشينبلاگ (www.persianblog.com) اقدام به تأسيس وبلاگ ميراث نمودم؛ اما به جهت مشكلاتى كه اين سيستم براى كاربر ايجاد مىنمود، بعد از يك سال وبلاگنويسى، از نوشتن مطلب در اين سيستم خوددارى نمودم و به فكر تأسيس يك وبلاگ به نام بياض و با دومين (Domin)هاست (Host) اختصاصى نمودم كه حاصل آن در حال حاضر وبلاگ «بياض» است. اين وبلاگ بعد از گذشت 5 ماه از راهاندازى آن، توانسته است جايگاه خوبى در بين پژوهشگران و علاقهمندان عرصه نسخ خطى پيدا نمايد؛ چنان كه در شروع فعاليت خود ماهانه در حدود 2000 بازديدكننده را جذب نموده است كه 50 نفر آنها از بازديدكنندگان ثابت در هر روز به شمار مىآيند. اميدوار است كه در آينده تعداد بازديدكنندگان آن، بيش از اين فزونى گيرد.
گزينههاى پايگاه بياض www.bayaz.net اين وبلاگ كه هماينك به صورت يك پايگاه اطلاعرسانى با نشانى در آمده است، شامل بخشهاى عديدهاى است كه عبارتاند از: 1. يادداشتها در اين بخش، يادداشتهاى شخصى در موضوعات مختلف ارائه مىگردد. مدت زمان ارسال يادداشتها به طور متوسط در هر هفته، سه مطلب مىباشد و تا كنون بعد از گذشت 5 ماه از فعاليت اين پايگاه، 50 يادداشت ارسال گرديده است. گفتنى است كه از جمله امكانات اين بخش، امكان يادداشتگذارى براى كاربران مىباشد. كاربران در اين بخش ضمن مطالعه يادداشتهاى خود مىتوانند مطلب نوشته شده را ثبت و ارسال نمايند. 2. موضوع يادداشتها در اين بخش كليه يادداشتهاى نوشته شده، به صورت موضوعى دستهبندى گرديده و بايگانى موضوعى آن نيز قابل دسترسى است؛ به گونهاى كه كاربر با تقه (Clike) بر روى هر كدام از موضوعات ذيل مىتواند يادداشتهاى نوشته شده در تاريخهاى مختلف را مشاهده نمايد: - كتابشناسى و نسخهشناسى: معرفى نسخههاى خطى به جامعه تحقيق به همراه شناساندن كتب تأليفشده در موضوعات مختلف، از جمله مواردى است كه در اين بخش به آن پرداخته مىشود. - تازههاى فهارس نسخ خطى: معرفى تازهترين كتابهاى فهارس نسخ خطى فارسى و عربى و نقد و بررسى آنها، مطالبى است كه در اين بخش قابل دسترسى است. - بزرگان وادى مخطوطات: معرفى فهرستنگاران، مصححان، كتابداران و حاميان نسخ خطى، از سرفصلهاى اين بخش به شمار مىآيد. - فهرست نسخ خطى: فهرستنويسى نسخههاى خطى فارسى و عربى و ارائه اين فهارس، موضوع اين قسمت است. - معرفى كتابخانه: اين بخش به معرفى كتابخانههاى نسخ خطى در سراسر دنيا اختصاص دارد. - معرفى پايگاه: در اين بخش با پايگاههاى نسخ خطى آشنا مىشويد. - معرفى كتاب: معرفى كتب تصحيح شده و يا مرتبط با حوزه نسخ خطى، در اين قسمت قابل دستيابى است. - معرفى مجله: كه به اطلاعرسانى و ارائه اخبار حوزه نسخ خطى پرداخته است. - آزاد: يادداشتهاى شخصى با موضوعات شخصى، موضوع بخش آزاد مىباشد. 3. لينكهاى روزانه در اين قسمت، پيوندهاى مربوط به مقوله نسخ خطى كه حاصل وبگردىها و بررسى پايگاه مختلف مىباشد، به صورت روزانه ارائه مىگردد. به طورى كلى، مىتوان گفت اين بخش زندهترين بخش پايگاه و در واقع، وبلاگ پايگاه بياض است كه در راستاى اطلاعرسانى در حوزه مخطوطات مىباشد. تاكنون بيش از 1000 پيوند (Link) از پايگاههاى مختلف فارسى، عربى و انگليسى در اين بخش قرار داده شده است. 4. لينكهاى ثابت در اين قسمت، پيوند پايگاههاى مؤسسات، اشخاص و كتابخانهها كه در حوزه مخطوطات فعال هستند، قابل دسترسى است. تاكنون 20 پيوند در اين بخش ارائه شده است. 5. معرفى كتاب تازههاى نشر در حوزه نسخ خطى كه توسط اشخاص و مؤسسات براى اينجانب ارسال مىگردد، بعد از معرفى در بدنه اصلى پايگاه، براى چند ماه به صورت رايگان ارائه مىشود.
6. معرفى پايگاههاى دوستان اين بخش، به معرفى دوستانى كه به پايگاه اينترنتى بياض پيوند (Link) دادهاند، اختصاص دارد. اميد است كه در آينده نزديك ضمن ارتقاء كيفى بخشهاى فوق، دو بخش «بانك اطلاعات نسخ خطى» شامل بانك اطلاعات كتابخانههاى نسخ خطى، پايگاههاى نسخ خطى و فهارس نسخ خطى، و همچنين بخش « فروش الكترونيكى فهارس نسخ خطى» را در پايگاه اطلاعرسانى بياض راهاندازى نماييم.
