پايگاه اطلاعرسانى «رسا»به همت جمعى از طلاب و فضلاء حوزه علميه قم با هدف انعكاس اخبار، رخدادها و فعاليتهاى حوزويان در رسانهها از زمستان سال 82 آغاز به كار كرده است. اين پايگاه پس از برگزارى دوره آموزش خبرنگارى براى طلاب علاقهمند، از ابتداى سال 83 پايگاه اينترنتى خود را با حضور آيةالله نورى همدانى افتتاح كرد.
اهداف عمده اين پايگاه به شرح ذيل است:
- آشناسازى جامعه با كاركردها و برنامههاى علمى، فرهنگى، آموزشى و اجتماعى حوزههاى علميه و روحانيت؛
- بسترسازى چرخه اطلاعات و اخبار ميان حوزه، جامعه و نظام؛
- طرح ديدگاهها و مطالبات حوزويان در مسائل جامعه و نظام؛
- ترويج معارف دينى و دفاع از باورهاى مذهبى در برابر شبهات موجود.
راهكار مورد توجه اين پايگاه ارائه فعاليتها، ديدگاهها و برنامههاى حوزوى در قالبهاى رسانهاى و ارسال آن براى نشريات و خبرگزارىها بوده است. در كنار اين راهكار، ارائه اخبار بر روى پايگاه اينترنتى مورد استفاده عموم كاربران قرار مىگيرد.
نشريه رهآورد نور در هر شماره به نقد و بررسى يكى از پايگاههاى اسلامى مىنشيند. اين شماره، به پايگاه خبرى رسا اختصاص يافته است.
آنچه در ذيل از نظر خوانندگان محترم مىگذرد، گفتگوى غير حضورى است كه جهت تبيين ويژگىها و امكانات و همچنين معرفى پايگاه اطلاعرسانى رسا صورت گرفته است.
آيا پايگاه اطلاعرسانى رسا از نظر حقوقى آيا به مركز و يا مؤسسه خاصى وابسته است؟
هويت حقوقى اين پايگاه وابسته به «مؤسسه اطلاعرسانى و مطالعات فرهنگى لوح و قلم» است كه مؤسسهاى خصوصى و غير انتفاعى است.
عنوان « رسا » بر چه اساسى براى اين پايگاه انتخاب شده است و ارتباط آن با حوزه و مفاهيم حوزوى چيست؟
نام «رسا» به عنوان ترجمه فارسى «بليغ» و در راستاى هدف اطلاعرسانى پايگاه انتخاب شده است. با توجه به مخاطب عام اين پايگاه، استفاده از نامهاى حوزوى چندان مقبول نمىنمايد.
پايگاه اطلاعرسانى رسا مخاطب خود را چه كسانى مىداند؟
مخاطب اين پايگاه، عموم اقشار جامعه، بهويژه رسانههاى خبرى است. پايگاه در شيوه تنظيم و ارائه مطالب خود سعى داشته تا نقش خبرگزارى حوزويان را ايفا نمايد كه با توجه به محدوديت در منابع مالى و نيروى انسانى از طرح اين ادعا پرهيز دارد. با توجه به سبك ارائه اخبار در منابع رسمى خبرى كه از دخل و تصرف و القاء غير ضابطهمند ديدگاه خود در مطالب پرهيز دارند، جذابيت خبرى آنها براى مخاطبان كمتر از پايگاههاى خبرى عامهپسند است.
تعداد تقريبى بازديدكنندگان اين پايگاه در روز چند نفر است؟
در حال حاضر، متوسط بازديدكنندگان روزانه 270 نفر است و طى سال گذشته قريب به 90/000 نفر از پايگاه بازديد كردهاند. گزارشهاى تصويرى و اخبار مراجع تقليد كه در ديگر رسانهها كمتر مورد توجه قرار مىگيرند، بازديدكنندگان بيشترى دارند. همچنين اخبار چالش برانگيز و جنجالى تا 5000 بازديدكننده داشتهاند.
براى معرفى و تعيين رتبه پايگاه خود در موتورهاى جستجو، تا كنون چه اقدامى كردهايد؟
با توجه به پويا بودن (Dynamic) پايگاه، تمامى صفحات در موتورهاى جستجو بازيابى نمىشوند؛ اما صفحه اصلى و اخبار پر بازديدكننده در جستجوگرهاى مهمى چون Google و Yahoo قابل بازيابى است.
URL پايگاه در جستوگرهاى بينالمللى Google و Yahoo و در بيشتر جستوگرهاى اسلامى از جمله Shiasearch معرفى شده است؛ اما براى تعيين رتبه آن از نظر تعداد بازديدكنندگان، تا به حال اقدامى صورت نگرفته است.
روزآمدسازى پايگاه در چه فاصله زمانى صورت مىگيرد؟ بر اساس بررسىاى كه طى چند روز متوالى انجام شد، مشاهده نموديم كه اخبار و اطلاعات پايگاه روزى يك بار به روز مىشود؛ در حالى كه روزآمدى يك پايگاه خبرى بايد لحظه به لحظه باشد.
روزآمدسازى پايگاه در ساعت 14:30 روزهاى كارى و 18:30 روزهاى تعطيل انجام مىپذيرد. عدم دسترسى به خطوط پر سرعت وOnlineمانع بهروزرسانى همزمان اخبار است. همچنين نرمافزار موجود بر اساس اين قابليت طراحى نشده است. اميدواريم با تأمين خط Online و استفاده از نرمافزار جديد، در سال 1384 شاهد به روزرسانى همزمان اخبار باشيم.
در مورد كسانى كه از طريق پايگاه رسا مشترك مىشوند، در چه مدت زمانى اشتراك آنان بررسى و خدمات مشتركان به آنها عرضه مىشود. ما عضو اين قسمت شدهايم، ولى تا به حال پاسخى كه بيانگر اشتراك و خدمات پس از آن باشد، دريافت نكردهايم.
ارسال خبر براى مشتركان به جهت مشكلات فنى هنوز فعال نشده است. با راهاندازى نرمافزار جديد، اين سرويس فعال خواهد شد.
پس اگر چنين است، بهتر است كه اين گزينه غير فعال باشد تا وقت كمترى از كاربر گرفته شود.
سؤال ديگر اين است كه با توجه به ارتباط پايگاه به مطالب و اخبار حوزه علميه، زبان عربى و ماههاى قمرى، چرا علاوه بر تاريخ شمسى، هيچ اشارهاى به تاريخ قمرى نشده است؟
اين مطلب، توصيه مناسبى است؛ اما به جهت مراجعه كاربران خارجى به پايگاه چندان قابل اجرا نيست؛ زيرا ماههاى قمرى در كشورهاى عربى معمولاً با ايران اختلاف دارد.
فرمايش شما در مورد اختلاف در ماه قمرى صحيح است؛ ولى اين موضوع دليل بر عدم نمايش تاريخ نمىشود؛ چون اگر اينطور باشد، هيچ پايگاهى نبايد به درج تاريخ اقدام نمايد و يا حداقل بايد بر اساس موقعيت جغرافيايى كشور خودش عمل كند. ضمن اينكه پايگاه رسا فارسى است و به تبع، مخاطبان غير فارسى آن مانند عربزبانها كم هستند.
چقدر از اخبار حوزه توسط پايگاه جمعآورى و ارائه مىشود؟ به نظر مىرسد كه اخبار حوزه در ابعاد مختلف، بيش از اين است و بايد قدرى دايره اطلاعرسانى و خبرى خود را توسعه دهيد. آيا اهدافى كه در قسمت «درباره» پايگاه ذكر گرديده، بهخوبى در جمعآورى اخبار دنبال شده است؟
كاملترين مجموعه اخبار حوزه، به يقين، پايگاه اطلاعرسانى رساست؛ اما محدوديت منابع مالى پوشش كاملتر را ميسّر نمىسازد. در حال حاضر، قريب 70% رخدادها و فعاليتهاى حوزوى پوشش داده مىشود. البته ساختار سنتى حوزه، از اطلاعرسانى كامل اخبار پرهيز مىكند.
بايگانى مطالب، بهخصوص، بايگانى اخبار بايد به صورت طبقهبندى و موضوعى ارائه شود و صرفاً جستجوى واژه براى دسترسى به خبر مورد نظر كافى نيست و گاهى نيز كاربر در عمل دچار مشكل مىشود و وقت بسيارى را از او مىگيرد.
دليل وجود اين كاستى آن است كه هنگام راهاندازى پايگاه تصور دقيقى از ميزان فعاليت آن در عرصههاى گوناگون در دست نبود تا بر اساس آن نسبت به موضوعبندى اخبار تدبيرى انديشيده شود. به هر حال، اين نقطه ضعفى است كه در نرمافزار جديد رفع شده است.
كاستى ديگر اشكالهاى آمارى موجود در پايگاه است؛ مثلاً در خبر ديدار مسئولان مركز تحقيقات كامپيوترى علوم اسلامى نور با آيةالله نورى همدانى در تاريخ 83/12/17 گفته شده 50 نفر آموزش كامپيوتر ديدهاند؛ در حالى كه آمار صحيح 5000 نفر است.
اين اشكال مربوط به خبرنگاران است و از بُعد فنى اجتنابناپذير است. هرچند تلاش براى كاهش آن، لازم و ضرورى است.
گزارشهاى تصويرى پايگاه كم است. با توجه به جذابيت اين گونه گزارشها، آيا بهتر نيست عنايت بيشترى به ارائه تصاوير مناسب شود؟
وقايعى كه جاذبههاى بصرى داشته باشد، در قالب گزارش تصويرى ارائه مىشود و معمولاً نيز مورد استقبال واقع گردد. مشكل پايگاه اين است كه از عكاس تمام وقت بىبهره است و تنها در موارد خاص از اين قالب استفاده مىكند.
بخشى از خبررسانى شما مىتواند از فعاليتهاى نرمافزارى و پايگاههاى حوزوى باشد كه به صورت «بنر» در صفحه اول به نمايش درآيد. اين كار مىتواند به صورت تبادل نظر با ساير پايگاهها صورت گيرد كه دو پايگاه به صورت متقابل تبليغ يكديگر را عرضه كنند. در اين صورت، ضمن تبليغ از پايگاه شما در ساير پايگاهها، مىتوان به امر اطلاعرسانى و خبررسانى نيز پرداخت و از مزاياى تجارى اين كار نيز بهرهمند شد.
شايان ذكر است كه مخاطب اصلى اين پايگاه، رسانههاى مكتوب و خبرگزارىها هستند و اهميت انعكاس اخبار در اين رسانهها اهميتى بيش از تعداد بازديدكنندگان دارد. از اينرو، آمارگيرى مهم از منظر مديريت پايگاه، تعداد اخبار درج شده در رسانههاست. ضمن اينكه چنين اقدامى در شأن يك پايگاه خبرى نيست؛ زيرا بر محتواى اخبار و استقلال نظر آن تأثير منفى مىگذارد.
اخبار و اطلاعات شما به منظور تأييد علمى و محتوايى، چه مراحلى را طى مىكند؟
پس از تنظيم خبر از سوى خبرنگار، متن آن از جهت قواعد نگارش و انطباق با سياست خبرى پايگاه، به وسيله دبير و سردبير بازبينى مىشود.
پايگاههاى معرفىشده در قسمت «ديگر پايگاهها» بسيار محدود هستند و حال آنكه شما مىتوانستيد چند پايگاه ديگر را هم معرفى كنيد، مانند پايگاههاى بعضى مراجع و علماء بزرگ.
به جهت آنكه برخى اشخاص از نظر سوابق سياسى و اجتماعى در ميان حوزويان جايگاه مطلوبى ندارند، سياست پايگاه محدود كردن بخش معرفى علما، بوده تا حساسيت برانگيز نباشد.
علما، به جهت گستردگى و اختلاف سلايق اجتماعى و سياسى قابل معرفى نيستند و تبعيض ميان ايشان حساسيت برانگيز است.
در دنياى اينترنت معرفى پايگاه يك مسئله جا افتاده و مرسوم است و در حال حاضر، در خصوص پايگاه علماء مشهور و حتى غير مشهور اطلاعرسانى صورت مىگيرد و هيچ گونه مشكلى هم به وجود نيامده است.
علاوه بر اين، با توجه به گرايش خبرى پايگاه، معرفى برخى پايگاههاى خبرى همچون: بازتاب، ايرنا، صدا و سيما نيز مناسب مىنمايد. چرا هيچ اشارهاى به اين قبيل پايگاهها نشده است.
در خصوص معرفى منابع خبرى معتبرى مانند خبرگزارىهاى رسمى كشور، به نظر مىرسد شهرت اين منابع بيشتر از آن است كه نيازمند معرفى در يك پايگاه خبرى محدود باشند.
