يكى از شاخههاى علوم دينى كه موجب تحكيم و گسترش هر چه بيشتر شريعت الهى و فقاهت اسلامى را فراهم ساخته، «اصول فقه» است كه در واقع، از درسهاى زنده و اساسى حوزههاى علميه به شمار مىرود؛ زيرا اين علم به فهم و استنباط دقيق احكام شرعى كمك شايانى نموده و از پايههاى اصلى و زير بناى اساسى فقه اسلامى محسوب مىشود. «كتابخانه اصول فقه» نخستين نرمافزار اصولى است كه جهت سامان بخشيدن به امر تحقيق و پژوهش در زمينه مباحث اصولى به علاقهمندان ارائه گرديده است و شامل مهمترين منابع شيعه در مورد اصول فقه؛ يعنى در بردارنده 75 عنوان از اساسىترين كتب اصولى در 176 مجلد از 51 نويسنده بزرگ مىباشد. قابليتهاى كارآمد و امكانات چشمگيرى كه در اين لوح فشرده وجود دارد، موجب گشته تا پژوهشگران با استفاده از آثار برگزيده و گرانقدرى كه در اين خصوص نگاشته شده است، تحقيقات اصولى و فقهى خود را با عمق و وسعت بيشترى به انجام رسانند.
امكانات برنامه نرمافزار «اصول فقه» داراى قابليتهاى فراوانى است كه كاربر را در دستيابى آسان به موضوعات و مطالب اصولى يارى مىرساند. اين امكانات عبارتند از: 1.نمايش متن در اين قسمت، فهرست كتابهاى موجود در برنامه به همراه متن كتاب انتخابى در اختيار كاربر قرار دارد. امكان انتخاب عنوان كتاب و جلد و صفحه آن از راههاى مختلف در بخش نمايش متن فراهم مىباشد، به گونهاى كه پژوهشگر با گزينش شماره جلد دلخواه به ابتداى آن جلد از كتاب منتقل مىشود و با درج شماره صفحه مورد نظر، متن نمايش به ابتداى همان صفحه از جلد جارى انتقال مىيابد. در ارائه متن كتابها هر سه قسمت متن، شرح و تعليقه با رنگ مشخصى در برنامه آمده است. از طريق انتخاب كتاب، جلد، صفحه و فهرست درختى مىتوان به تمامى متن كتاب و فصلهاى آن دسترسى پيدا كرد. از قابليتهاى مهم اين برنامه، اين است كه همه پاورقيها در متن كتاب آورده شده و با علامت ويژهاى مشخص شدهاند و ويژگى بارز آن اين است كه آخرين پاورقىاى كه پژوهشگر مشاهده كرده، به صورت فعال باقى مىماند. به منظور دستيابى به متون برنامه، سه محيط جداگانه؛ يعنى فهرست درختى كتابها، نام كتابها و نام مؤلفان طراحى شده است كه دسترسى آسان كاربر را به مطالب مورد نظر فراهم مىسازد. 2.شرح و متن از قابليتهايى كه براى اوّلين بار در اين نرمافزار گنجانده شده است، پيوند دادن ميان شرح و متن است. از آن جايى كه معمولاً در كتابهايى كه داراى شرح مىباشند، تنها قسمتى از متن آورده شده است و كاربر براى دسترسى به متن كامل آن دچار مشكل مىشود، در اين برنامه متن تمامى كتابها و شروح آنها در كارتابل جداگانهاى به نام »شرح و متن« فراهم آمده و ميان آنها ارتباط برقرار شده است. علاوه بر شروح، پاورقيها نيز در متن كتاب آورده شدهاند. 3.جستجو قابليت جستجو در اين برنامه در دو قسمت طراحى شده است: الف) جستجو در متن در اين بخش، محقق مىتواند كلمه دلخواه خود را به دو شكل دقيق و غير دقيق جستجو نمايد. يكى ديگر از امكانات اين قسمت توانايى كاربر در انجام انواع جستجوى تركيبى عبارت يا تك واژه به صورت دقيق و غير دقيق مىباشد. علاوه بر اين، به خاطر تنوع و فزونى پيشوندها و پسوندها در كلماتى نظير بالبراءة، فالبراءة، كالبراءة و... و نيز به جهت دشوارى جستجو در تمامى مشتقات يك ريشه، جستجوى پيشرفته «فهرستسازى» در برنامه گنجانده شده است تا بدين وسيله كاربر بتواند با به كاربردن كاراكترهاى عمومى يا حروف نامتعين ( × و ؟) مشتقات يك ريشه يا پيشوند و پسوندهاى يك كلمه را به دست آورد و جستجو كند. در اين قسمت، حالت ريشهاى بيشتر مورد نظر است و به همين خاطر، در حالت غير دقيقِ «فهرستسازى» حروفى مانند ؤ، ئ و... به صورت همزه لحاظ شدهاند، برخلاف قسمت فهرستسازى كلمات و جستجوى تركيبى كه حالت نوشتارى مورد نظر است. به عنوان مثال، اگر كاربر بخواهد در«فهرستسازى» به دنبال كلمه «المؤمن» بگردد، ابتدا بايد به اين صورت بنويسد: «×امن » و سپس به امر جستجو مبادرت ورزد. در اين حال، كلمه «المؤمن» در فهرست ديده مىشود؛ چون ملاك، ريشه كلمات است، ولى اگر بخواهد همين كلمه را در فهرست كلمات بيابد، بايد بنويسد: «المؤمن»، كه به سرعت كلمه «المؤمن» را در دسترس كاربر قرار مىدهد؛ زيرا ملاك، حالت نوشتارى است. در حالت غير دقيق در فهرستسازى، بين حروف كوچك و بزرگ و حروفى كه در نوشتن چندين شكل براى آنها لحاظ شده تفاوتى نمىباشد، اما در حالت دقيق، مطابق نوشتار جستجو مىگردد. ب( جستجو در فهرست امكان جستجو در فهرست، همان قابليتهاى جستجو در متن را داراست، با اين تفاوت كه در اين قسمت پژوهشگر مىتواند در فهرست و عناوين بابها نيز به جستجو بپردازد؛ مثلاً چنانچه كاربر بخواهد بداند كه در كدام يك از متون در باره برائت بحث شده است، نخست بايد در قسمت «جستجو در فهرست»، بنويسد: «البراءة» و سپس آن را مورد كاوش قرار دهد. در اين صورت، عنوانهايى كه كلمه «البراءة» در آنها موجود باشد به مشاهده كاربر مىرسد. ضمن اين كه پژوهشگر مىتواند به متن همان بابها نيز دسترسى پيدا كند. از قابليتهاى ديگرى كه در بخش جستجو وجود دارد، امكان محدود كردن دامنه جستجو به كتب يا جلدهاى خاصى از يك كتاب مىباشد. 4.اصطلاحات اصولى براى آشنايى كاربران با اصطلاحات اصولى، كتاب «اصطلاحات الأصول»، تأليف آية الله شيخ على مشكينى در اين برنامه به ترتيب الفبايى آورده شده است تا محقق بتواند به آسانى به اصطلاحات خاص علم اصول دست يابد و در مسير پژوهش از آنها استفاده مطلوب را ببرد. 5.امكانات پژوهشى به وسيله گزينه «نشانهگذارى» كاربر مىتواند در جاهاى مختلف متن نشانهگذارى نمايد تا در فرصتهاى بعدى با حركت بر روى آنها دوباره آن مطالب را بررسى كند. در قسمت «نمايهگذارى بر متن» مىتوان در كتابهاى مختلف نمايهگذارى كرده و براى هر متنى عنوان خاصى قرار داد تا در هنگام نياز به تمامى متونى كه داراى نمايه مىباشند دست يافت. با استفاده از قابليت «حاشيهنويسى» محقق مىتواند ديدگاههاى خود را در هر كجاى متن كه خواست بنويسد و آنها را در كنار متن مشاهده كرده و در صورت لزوم به تمام حواشى دست يابد. گزينه «رنگى كردن متن منتخب» اين امكان را به كاربر مىدهد تا متنهاى گوناگونى را در كتابهاى مختلف به رنگ دلخواه خود درآورد و در مواقع نياز به تمام آن متنها دسترسى پيدا نمايد. چنانچه پژوهشگر در جايى از متن قرار گرفته و نمىداند كه عنوان متن چيست، مىتواند با زدن كليد «تطبيق» به سرعت عنوان متن را بازيابى نموده و اين گونه از قابليت تطبيق متقابل متن با فهرست بهرهمند گردد. 6.كتابشناسى در قسمت «اطلاعات جانبى»، توضيحات مفيدى در باره كتابهاى موجود در برنامه و شرح حال مؤلفان آنها ارائه گريده است. همچنين، به منظور آشنايى با نسخههاى عرضه شده در برنامه، اطلاعاتى در مورد نسخهشناسى هر يك از كتب در دسترس كاربر قرار دارد. 7.ساير امكانات امكان چاپ تمام متن كتاب و يا قسمتى از آن با اندازههاى متفاوت در قسمتهاى مختلف اين برنامه امكانپذير است. كاربر با انتخاب گزينه «راهنما» در هر قسمت از برنامه كه باشد، توضيحات مربوط به آن قسمت را مشاهده خواهد كرد. همچنين، مىتواند مطالبى را كه به هنگام پژوهش انتخاب شده، به قسمت «يادداشت» انتقال داده و عملياتهاى متفاوتى را همچون ذخيرهسازى، كپى، چاپ و... روى آن به انجام رساند. در بخش «امكانات جانبى» به منظور سهولت استفاده از برنامه، هفت نوع صفحه كليد رايج همانند نور، زرنگار، ويندوز عربى و... گنجانده شده است. ضمن اين كه امكان انتخاب هر يك از هفت نوع قلم نمايش در اين قسمت وجود دارد. پژوهشگر مىتواند براى تعيين مسير و ثبت پژوهشهاى خود و نيز امكان حذف نمايهها، حاشيهها، رنگ متنها و علامتهاى موجود در همه كتب از گزينه «تحقيقات» استفاده كند. قابليت «تغيير زبان برنامه به سه زبان فارسى، عربى و انگليسى» در اين لوح فشرده وجود دارد كه موجب تغيير زبان در همه قسمتها به جز متن كتب برنامه مىشود.
ضمايم برنامه ويرايشگر فارسى و لاتين نورنگار و برنامه مبدّل نور در قسمت ضمايم برنامه ارائه گرديده است.
محتواى برنامه اين لوح فشرده كه مشتمل بر اساسىترين منابع شيعه در زمينه اصول فقه است، شامل 75 عنوان از مهمترين كتابهاى اصولى در 176 جلد از 51 نويسنده معتبر مىباشد. عناوين كتب موجود در برنامه عبارتند از: الف) متون اصول فقه 1.أجود التقريرات، 2 جلد، محمد حسين نائينى (1276 - 1355 ه . ق) 2.أصول الاستنباط فى أصول الفقه، 1 جلد، سيد على نقى حيدرى (1325 - 1403 ه . ق) 3.الأصول الأصلية و القواعد الشريعة، 1 جلد، سيد عبدالله شبّر (1192 - 1242 ه . ق) 4.الأصول العامة للفقه المقارن، 1 جلد، سيد محمد تقى حكيم (متولّد 1346 ه . ق) 5.أصول الفقه، 2 جلد، محمد رضا مظفر (1332 - 1384 ه . ق) 6.أصول المهذبة، 1 جلد، غلامحسين مجتهد تبريزى 7.بحوث فى الأصول، 1 جلد، محمد حسين غروى (1269 - 1361 ه . ق) 8.بحوث فى علم الأصول، 7 جلد، سيد محمد باقر صدر (1350 - 1400 ه . ق) 9.بدائع الأفكار، 1 جلد، ميرزاى رشتى (1234 - 1312 ه . ق) 10.تحريرات فى الأصول، 6 جلد، سيد مصطفى خمينى (1309 - 1356 ه . ق) 11.تمهيد القواعد، 1 جلد، شهيد ثانى (911 - 966 ه . ق) 12.تهذيب الأصول، 3 جلد، امام خمينى (1320 - 1409 ه . ق) 13.دراسات فى علم الأصول، 4 جلد، سيد ابوالقاسم خويى (1317 - 1413 ه . ق) 14.درر الفوائد، 2 جلد، شيخ عبدالكريم حائرى (1276 - 1355 ه . ق) 15.دروس فى علم الأصول، 2 جلد، سيد محمد باقر صدر (1350 - 1400 ه . ق) 16.الذريعة الى اصول الشريعة، 2 جلد، سيد مرتضى علم الهدى (355 - 436 ه . ق) 17.الرسائل، 1 جلد، امام خمينى (1320 - 1409 ه . ق) 18.رسالة فى الاجتهاد و التقليد، 1 جلد، شيخ انصارى (1214 - 1281 ه . ق) 19.رسالة فى التسامح فى أدلة السّنن، 1 جلد، شيخ انصارى (1214 - 1281 ه . ق) 20.رسالة فى المشتق، 1 جلد، ابوالقاسم كلانتر (1226 - 1292 ه . ق) 21.رسالة فى المشتق، 1 جلد، شيخ انصارى (1214 - 1281 ه . ق) 22.رسالة فى المشتق، 1 جلد، ميرزاى شيرازى (1230 - 1312 ه . ق) 23.روائع الأمالى، 1 جلد، ضياء الدين عراقى (1278 - 1361 ه . ق) 24.العدة فى أصول الفقه، 2 جلد، شيخ طوسى (385 - 460 ه . ق) 25.غاية المسئول، 1 جلد، فاضل اردكانى (1235 - 1305 ه . ق) 26.فرائد الأصول، 2 جلد، شيخ انصارى (1214 - 1281 ه . ق) 27.الفصول الغروية فى الأصول الفقهية، 1 جلد، محمد حسين اصفهانى (متوفاى 1254 ه . ق) 28.فوائد الأصول، 1 جلد، محقق خراسانى (1255 - 1329 ه . ق) 29.فوائد الأصول، 4 جلد، محمد حسين نائينى (1276 - 1355 ه . ق) 30.الفوائد الحائرية، 1 جلد، وحيد بهبهانى (1117 - 1205 ه . ق) 31.قاعدة لا ضرر، 1 جلد، ضياء الدين عراقى (1278 - 1361 ه . ق) 32.القواعد و الفوائد، 2 جلد، شهيد اوّل (743 - 786 ه . ق) 33.قوانين الأصول، 1 جلد، ميرزاى قمى (1150 - 1231 ه . ق) 34.كفاية الأصول، 1 جلد، محقق خراسانى (1255 - 1329 ه . ق) 35.لمحات الأصول، 1 جلد، سيد حسين بروجردى (1294 - 1380 ه . ق) 36.مباحث الأصول، 3 جلد، سيد محمد باقر صدر (1350 - 1400 ه . ق) 37.مبادئ الوصول، 1 جلد، علاّمه حلى (648 - 726 ه . ق) 38.مجمع الأفكار، 5 جلد، ميرزا هاشم آملى (1326 - 1413 ه . ق) 39.مجمع الفرائد، 1 جلد، على فريدة الإسلام كاشانى (1349 - 1374 ه . ق) 40.محاضرات فى الأصول، 5 جلد، سيد ابوالقاسم خويى (1317 - 1413 ه . ق) 41.مختصر التذكرة بأصول الفقه، 1 جلد، شيخ مفيد (336 - 413 ه . ق) 42.مصباح الأصول، 2 جلد، سيد ابوالقاسم خويى (1317 - 1413 ه . ق) 43.مطارح الأنظار، 1 جلد، شيخ انصارى (1214 - 1281 ه . ق) 44.معارج الأصول، 1 جلد، محقق حلى (602 - 676 ه . ق) 45.المعالم الجديدة، 1 جلد، سيد محمدباقر صدر (1350 - 1400 ه . ق) 46.معالم الدين، 1 جلد، حسن بن زين الدين (متوفاى 1011ه . ق) 47.مفاتيح الأصول، 1 جلد، سيد محمد مجاهد (1180 - 1242 ه . ق) 48.مقالات الأصول، 2 جلد، ضياء الدين عراقى (1278 - 1361 ه . ق) 49.مناهج الوصول، 2 جلد، امام خمينى (1320 - 1409 ه . ق) 50.منتقى الأصول، 7 جلد، محمد حسين روحانى (1336 - 1418 ه . ق) 51.منتهى الأصول، 2 جلد، سيد حسن موسوى (1316 - 1395 ه . ق) 52.نهاية الأصول، 1 جلد، سيد حسين بروجردى (1292 - 1380 ه . ق) 53.نهاية الأفكار، 4 جلد، ضياء الدين عراقى (1278 - 1341 ه . ق) 54.الهداية فى الأصول، 4 جلد، سيد ابوالقاسم خويى (1317 - 1413 ه . ق) 55.الوافية فى الأصول، 1 جلد، فاضل تونى (متوفاى 1071 ه . ق) 56.وقاية الأذهان، 1 جلد، محمدرضا نجفى (1287 - 1362 ه . ق) ب) شروح اصول فقه 57.افاضة العوائد تعليق على دررالفوائد، 2 جلد، آية اللَّه گلپايگانى( 1316 - 1414 ه . ق) 58.انوار الهداية فى التعليقة على الكفاية، 2 جلد، امام خمينى (1320 - 1409 ه . ق) 59.أوثق الوسائل فى شرح الرسائل، 1 جلد، موسوى تبريزى (متوفاى 1305 ه . ق) 60.بحر الفوائد فى شرح الفرائد، 1 جلد، ميرزا محمد حسن آشتيانى( 1248 - 1319 ه . ق) 61.تقريرات الشيرازى، 4 جلد، ميرزاى شيرازى (1230 - 1312 ه . ق) 62.حاشية على استصحاب القوانين، 1 جلد، شيخ انصارى (1214 - 1281 ه . ق) 63.حاشية السلطان على معالم الدين، 1 جلد، سلطان العلماء ( 1001 - 1064 ه . ق) 64.حاشية الكفاية، 1 جلد، علامه طباطبايى (1321 - 1402 ه . ق) 65.الحاشية على كفايةالأصول، 2 جلد، سيد حسين بروجردى (1292 - 1380 ه . ق) 66.حاشية معالم الدين، 1 جلد، ملاصالح مازندرانى (متوفاى 1081 ه . ق) 67.حقائق الأصول، 2 جلد، سيد محسن حكيم ( 1306 - 1390 ه . ق) 68.حواشى المحقق المشكينى على الكفاية، 5 جلد، ابوالحسن مشكينى (1305 - 1358 ه . ق) 69.دررالفوائد فى الحاشية على الفرائد (الجديدة و القديمة)، 1 جلد، محقق خراسانى (1255 - 1329 ه . ق) 70.عناية الأصول، 6 جلد، سيد مرتضى فيروزآبادى (1329 - 1410 ه . ق) 71.فوائد الرضوية، 2 جلد، آقا رضا همدانى (1250 - 1322 ه . ق) 72.منتهى الدراية، 8 جلد، سيد محمد جعفر مروج (1328 - 1420 ه . ق) 73.نهاية الدراية، 3 جلد، محمد حسين غروى (1296 - 1361 ه . ق) 74.نهاية النهاية، 2 جلد، على ايروانى (1301 - 1354 ه . ق) 75.هداية المسترشدين، 1 جلد، محمد تقى اصفهانى (1185 - 1248 ه . ق)
