مقدمه
منابع و متون اصلى در تحقيقات، شامل كتابهاى مرجع، ترجمههاى آنها، تفسير و گزارشهاى تاريخى از گروههاى مختلف فرهنگى و دينى است و براى نيل به اين منابع اصيل اينترنت مىتواند مأخذ مفيدى باشد براى كسانى كه به منظور مطالعه، تدريس و يا علاقه شخصى مىخواهند به منابع اوليه و اصلى گروهها و گرايشهاى مختلف دينى دسترسى سريع داشته باشند.
در گذشته پيدا كردن اسناد منتشر نشده به زبان اصلى خود و زبان انگليسى در اينترنت، كار دشوارى بود؛ اما امروزه موتورهاى جستجوى عمومى و تخصصى و شاهراههاى اطلاعاتى در زمينه دين، اين مسير را براى كاربران هموار كردهاند. نكته مهمى كه بايد بدان توجه نمود اين است كه پژوهشگران همواره بايد نسبت به درستى كامل متون اطمينان حاصل كنند؛ چنان كه در هنگام استفاده از ترجمه متون نيز ابتدا بايد مطمئن شوند كه ترجمهها درست و قابل اعتماد است.
در اينترنت چندين پايگاه بزرگ وجود دارد كه نشانىهاى مربوط به منابع اوليه دين را جمعآورى و طبقهبندى كرده است. در اين نوشتار به برخى از اين پايگاهها اشاره كنيم:
1. بايگانى متون مقدس اينترنت
نشانى: www.sacred_texts.com
بنابر ادعاى اين پايگاه، هدف اصلى آنها بالا بردن دانش و تحمل دينى است. اين پايگاه در اولين سالى كه راهاندازى شد، بيش از يك ميليون صفحه را كه شامل متون مختلف دينى بود، پشتيبانى مىكرد. متون دينى موجود در اين پايگاه به زبان اصلى است. برخى از اديان كه داراى متون و منابع اصلى و اوليه نمىباشند، متون زبانى و شفاهى آنها به صورت بازنويسى شده در اين پايگاه قرار گرفته است. همچنين متون مقدس اديان و عقايد بزرگ جهان در اين پايگاه قابل دسترسى است.
عرضه كردن برخى متون كه در هيچ پايگاه اينترنتى ديگر پيدا نمىشود، از امتيازات منحصر به فرد اين پايگاه است. برخى از اين متون عبارتاند از: ترجمههاى وسيعى از متون شينتو (Shinto؛ مذهب ارواحپرستان در ژاپن)، كالوالا (Kalevala)، ودا Veda؛ (كتاب مقدس باستانى هند)، متون آفريقايى و جزاير پلينزى (Polynesian).
در اين پايگاه مىتوان اطلاعات مفيدى را درباره بيشتر اديان و مذاهب زنده جهان به دست آورد. موضوعات اصلى اين پايگاه و ترجمه آنها به شرح ذيل است:
آفريقايى، عصر خرد، كيمياگرى، خاور نزديك باستانى، آتلانتيس )جزيرهاى كه در مغرب جبل الطارق وجود داشته و در اثر زلزله در دريا فرو رفته است)، استراليايى، بهايى، كتاب مقدس، كتاب ارواح، بوديسم، مسيحيت، آيين كنفوسيوس، دى ان اى، مصرى، محرمانه و اسرارآميز، الاهه، گوتيك، يونانى و رومى، دستورالعملهاى سحرآميز، آيين هندو، آىچينگ (كتاب باستانى چينىها)، اسلام، دين برهمابودا، ژورنالها، يهوديت، افسانهها، مذهب مورمن، آمريكايى بومى، ويكا، غيبگو، صلحجو، اقيانوس آرام، پارينه سنگى (وابسته به دوره دوم عصر حجر؛ روزگارى كه مردم از سنگهاى تراشيده ابزار و ادوات مىساختند)، كتابهاى مقدس شرق، جنسيت مقدس، شينتو، آيين سيك، تانترا (متون مربوط به هندو)، پيروى از طريقت چينى، تاروت (مجموعه 78 كارت مصور براى فالگيرى و طالعبينى)، تلما (اعتقادات مذهبى كه در معابد مسيحيت بر اساس سحر و جادو به وجود آمد)، تبيين سلسله حوادث تاريخى به ترتيب وقوع، مدينه فاضله، زنان و آيين زرتشت.
جستجو در اين پايگاه
اين پايگاه براى جستجو، برنامهاى مختص به خود ندارد. به همين علت، از جستجوگر گوگل بهره مىگيرد؛ چنان كه در جستجوى پيشرفته اين موتور با وارد كردن نشانى يك پايگاه معين مىتوان واژه يا واژگانى را در آن پايگاه جستجو كرد.
اين پايگاه با توجه به اعتبار و شهرت جهانى در بين پايگاهها و منابع مختص به دين، منبع خوبى براى پژوهشگران رشته دينشناسى جهت دستيابى به متون و منابع اوليه اديان مختلف به شمار مىرود.
2. متون و منابع دينى
نشانى http://ccat.sas.upenn.edu/rs/texts.html
اين پايگاه متعلق به دانشكده مطالعات دينى دانشگاه پنسيلوانياست. محققان اين دانشكده منابع اوليه اديان مختلف، از جمله: مسيحيت، اسلام، بودايى و هندو و همچنين نشانى پايگاههاى فعال را در اين زمينه جمعآورى كردهاند.
3. دروازه كتاب مقدس
نشانى: http://bible.gospelcom.net
دروازه كتاب مقدس، پايگاهى مناسب جهت مطالعه كتاب مقدس انجيل به صورت Online مىباشد. اين پايگاه افزون بر اين، امكان جستجوى پيشرفته را با قابليتهاى فراوان در انجيل و ترجمهها و نسخههاى مختلف آن فراهم كرده است. در اين جستجو مىتوان واژه يا عبارت معينى را از انجيل جستجو كرد. براى جستجوى كلمه، واژه مورد نظر خود را در كادر جستجوى مختص به اين بخش قرار داده، سپس نسخه مورد نظر خويش را از داخل كادر كشويى واقع در پايين كادر جستجو انتخاب كنيد.
براى جستجوى عبارت از شكل بعدى استفاده كنيد كه همانند شكل قبل است.
دقت داشته باشيد كه كادر اول (keyword search) مختص جستجوى كليدواژه، و كادر دوم search phraseمختص جستجوى عبارت منتخب است.
براى استفاده از قابليتهاى پيشرفته جستجو در اين پايگاه، گزينه use advanced search form را انتخاب كنيد كه در پايين شكلهاى هر دو جستجو قرار دارد.
اين پايگاه هم اكنون به 18 زبان زنده دنيا مطالب خود را ارائه مىدهد كه برخى از آنها عبارتاند از: انگليسى، فرانسوى، هلندى، ايتاليايى، لاتين، نروژى، پرتقالى، اسپانيايى، عربى، دانماركى، لهستانى، روسى، رومانى و چك اسلواكى.
اين پايگاه در زبان انگليسى كه زبان پيشفرض آن است، امكان جستجو و مقايسه بيش از ده نسخه ترجمه گوناگون انجيل را فراهم مىكند.
4. مؤسسه نگهدارى متون دينى قديمى
نشانى: http://cpart.byu.edu
مؤسسه (ISPART) وابسته به مركز دانشگاه Brigham young مىباشد و در زمينه حفظ، نگهدارى و توزيع نوشتههاى قديمى فعاليت مىكند و بدينوسيله كمكهاى زيادى به دانشپژوهان، دينپژوهان و دولتمردان مىكند. اهداف كلى اين مؤسسه در سه چيز خلاصه مىشود:
حفظ و نگهدارى نسخههاى خطى با ارزش در زمينه دين، به وسيله ميكرو فيلم، عكس يا اسكن الكترونيكى؛
ديجيتالى كردن نسخههاى خطى منتخب و افزودن قابليت جستجو به آنها؛
ترجمه و نشر متون قديمى و متون مربوط به قرون وسطى.
5. متون مذهبى و مقدس
نشانى: http://davidwiley.com/religion.html
اين پايگاه شامل اطلاعات وسيعى در موارد زير مىباشد:
متون بوديسم، يهوديت، اسلام، هندو، مسيحيت، كنفوسيوس، برهما، بودا، مرمون، عرفانى، بودائيان طرفدار عبادت و رياضت، زرتشت، شينتو، سيك و ساير متون و كتابهاى مقدس اديان و مذاهب مختلف.
6. كتابخانه عمومى اينترنت؛ منابع مقدس و مذهبى
نشانى: www.ipl.org/ref/RR/static/hun80.30.00.html
كتابخانه عمومى اينترنت، يكى از معروفترين و محبوبترين پايگاهها در بين عموم محققان و دانشجويان رشتههاى مختلف علمى است. اين پايگاه بخشى از فضاى خود را به معرفى منابع دينى و مقدس در اينترنت اختصاص داده است. پايگاههاى معرفىشده در اين پايگاه، در بردارنده اطلاعات جامعى از متون دينى مىباشند.
